घोडाघोडी : कैलालीको चुरे गाउँपालिका–५, खानिडाँडाको रमणीय काखमा वि.सं. २०४४ असार १४ गते आमा भूमिसरा अम्मै र पिता भक्तिराम अम्मैका ज्येष्ठ सुपुत्रका रूपमा भीमराज अम्मैले जब यो धर्तीमा पाइला टेके, तब कसलाई पो ज्ञात थियो र, उनको जीवनले  घोडाघोडीको माटोमा एउटा अनुपम सुगन्ध छर्नेछ भनेर! वि.सं. २०५५ माघ २५ गते परिवारसहित घोडाघोडी नगरपालिका–१०, तुल्सिपुरमा बसाइँ सर्दासम्म उनको बाल्यकालका भोगाइले एउटा अदृश्य मार्गचित्र कोर्दै थियो। नेपाली विषयमा स्नातकोत्तरको उपाधि हासिल गरेका अम्मैको अन्तरमनमा सानैदेखि समाजसेवा र कलाप्रतिको अदम्य पिपासा जागृत थियो।

पहलमानपुरको तुल्सिपुरमा शिखर साँस्कृतिक मञ्चका एक ऊर्जाशील कलाकारका रूपमा नाट्यकर्मी जीवनको अनुभव बटुल्दै गर्दा होस् वा समाजसेवी युवा क्लबको नेतृत्वपंक्तिमा रहेर युवाहरूको आवाजलाई बुलन्द पार्दै गर्दा होस्, उनी सधैँ समाजको ढुकढुकीसँग एकाकार भई स्पन्दन गरिरहे। उनको जीवनको पर्याय नै बन्यो समाजसेवा; हरेक पाइलामा सामाजिक उत्तरदायित्वको बोधले उनलाई डोर्याइरह्यो। वर्तमानमा घोडाघोडी नगरपालिकाको गौरव कान्ति माध्यमिक विद्यालयमा आधारभूत तहको स्थायी शिक्षकका रूपमा कार्यरत अम्मैको व्यक्तित्व केवल प्राज्ञिक वृत्तमा मात्र सीमित छैन, बरु उनी घोडाघोडीको शैक्षिक र सामाजिक आन्दोलनका एक दूत हुन्।

स्काउटिङको पुनर्जागरण: शून्यबाट सुदूरपश्चिमको अगुवाइसम्म
घोडाघोडी नगरपालिकालाई स्काउटको एउटा सशक्त केन्द्रका रूपमा विकसित गर्ने अम्मैको सपना आज मूर्तरूप लिँदैछ। वि.सं. २०५१ मा शिक्षक शिवप्रसाद ढकालले प्रारम्भ गरेको र पछि शिथिल बनेको स्काउट गतिविधिलाई पुनर्जीवन दिने अभियानका उनी निर्विवाद नायक हुन्। उनको स्काउट यात्रा लामो नभए पनि असाधारण प्रेरणाले ओतप्रोत छ। वि.सं. २०७९ असार ९ गते स्काउटको आधारभूत तालिम लिएर यस महाभियानमा होमिएका अम्मै अहिले सुदूरपश्चिम प्रदेश स्काउटको प्रदेश सदस्यता वृद्धि आयुक्तको गरिमामय जिम्मेवारीमा छन्।

घोडाघोडीमा शून्यप्रायः रहेको स्काउटको बीउलाई अम्मैले आफ्नो अथक परिश्रम र दूरदृष्टिले सिञ्चन गरे। आज उनकै कुशल नेतृत्व र सक्रियताको प्रतिफलस्वरूप ३२ वटा विद्यालयमा स्काउट गतिविधि विस्तार भएको छ, जसले हजारौं विद्यार्थीको जीवनमा सकारात्मक प्रभाव पारेको छ। विद्यार्थीहरू स्काउटमा आबद्ध भएर नेतृत्वदायी, आत्मविश्वासी, साहसी बन्नुका साथै सामाजिक कार्यमा सक्रिय भई अतिरिक्त क्रियाकलापमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दा अभिभावकहरूमा छाएको खुसीले अम्मैको मन प्रफुल्लित हुन्छ। उनी गर्वका साथ भन्छन्, “विद्यार्थीलाई सुयोग्य नागरिक र जिम्मेवार व्यक्तित्वका रूपमा निर्माण गर्ने यो पुनीत कार्यमा संलग्न हुन पाउँदा जुन आन्तरिक सन्तुष्टि प्राप्त हुन्छ, त्यो कुनै भौतिक लाभभन्दा कैयौं गुणा माथि छ।”

जनचेतनाको आलोक: स्काउटको बढ्दो स्वीकार्यता
पहिले-पहिले स्काउटको गम्भीरता र महत्वलाई जनस्तरमा अपेक्षित रूपमा बुझिएको थिएन। तर, अहिले समय बदलिएको छ, चेतनाको स्तर बढेको छ। अम्मै स्वयं स्वीकार्छन्, “अहिलेको अवस्था निकै फरक छ। स्काउटको उपादेयता र बालबालिकाको सर्वाङ्गीण विकासमा यसको भूमिकाबारे जनमानस अझ बढी सचेत र सकारात्मक देखिएको छ।”

भीमप्रसाद अम्मैको जीवन एक यस्तो नदी हो, जसले समाजसेवा, कला, शिक्षा र स्काउटिङका अनेकौं धाराहरूलाई आफूमा समाहित गरी घोडाघोडीको सामाजिक र शैक्षिक परिदृश्यलाई सिञ्चित गर्दैछ। उनको समर्पण, अटल विश्वास र दूरगामी दृष्टिकोणले स्काउट अभियानलाई नयाँ आयाम दिएको छ। उनी केवल एक शिक्षक र समाजसेवी मात्र नभई, भविष्यका कर्णधारहरूलाई असल नागरिक र सशक्त नेतृत्वकर्ताका रूपमा विकास गर्ने एक सच्चा माली हुन्। उनको यो अनवरत यात्राले घोडाघोडीको माटोमा ज्ञान र सेवाको आलोक छरेको छ, जुन सधैँ देदीप्यमान रहनेछ।