काठमाडौं : विगत दश वर्षमा चीनबाट रसुवागढी नाका हुँदै नेपाल भित्रिएका विद्युतीय सवारीसाधनको संख्या १४ हजार ५०० नाघेको छ। चीनमा उत्पादित यी विद्युतीय सवारीसाधनको आयातमा निरन्तर वृद्धि भइरहेको भए पनि पछिल्लो समय टिमुरे, घट्टेखोला र रसुवागढी क्षेत्रमा हजारौं गाडी थन्किएका छन्। यसले नाकामा एउटा छुट्टै चुनौती थपेको छ, जहाँ आयातकर्ताहरूले भन्सार प्रक्रिया पूरा गर्न नसक्दा ठूलो संख्यामा सवारीसाधन जाम भएका छन्।

रसुवा भन्सार कार्यालयका सूचना अधिकारी रवीन्द्र प्याकुरेलका अनुसार हालसम्म २ हजार ५७० सवारीसाधनको मात्र भन्सार जाँचपास सम्पन्न भई काठमाडौंतर्फ प्रस्थान गरिसकेका छन्। यसको अर्थ नाकामा अझै पनि ठूलो संख्यामा गाडीहरू जाँचपासको पर्खाइमा छन्। आयातकर्ताहरूले आवश्यक कागजात पूरा नगर्दा वा अन्य प्रक्रियागत जटिलताका कारण लामो समयदेखि गाडीहरू नाकामै रोकिन बाध्य भएका हुन्। यसले एकातिर आयातकर्ताहरूलाई आर्थिक भार थपेको छ भने अर्कोतिर नाकाको व्यवस्थापनमा पनि चुनौती खडा गरेको छ।

बढ्दो विद्युतीय सवारी आयात र नाकाको महत्त्व

नेपालमा विद्युतीय सवारीसाधनको माग बढ्दै गएसँगै चीनबाट हुने आयातले ठूलो भूमिका खेलेको छ। रसुवागढी नाका चीनसँगको प्रमुख व्यापारिक नाकामध्ये एक हो, जहाँबाट सवारीसाधनका अतिरिक्त विभिन्न प्रकारका सामग्रीहरू नेपाल भित्रिने गर्छन्। जुत्ता, चप्पल, तयारी कपडा, रबर, विद्युतीय उपकरणका साथै कृषि उत्पादनहरू पनि यसै नाका हुँदै आयात हुने गरेका छन्। विद्युतीय सवारीसाधनको आयातले वातावरणमैत्री यातायातको प्रवर्द्धनमा मद्दत पुर्याए पनि भन्सार प्रक्रियामा देखिएको सुस्तताले यो सकारात्मक पक्षलाई प्रभावित पारेको छ।

आर्थिक र व्यवस्थापकीय चुनौती

सवारीसाधनहरू लामो समयसम्म नाकामै थन्किँदा आयातकर्ताहरूले चर्को डिटेन्सन शुल्क तिर्नुपर्ने अवस्था आउँछ। यसका साथै, खुला ठाउँमा सवारीसाधनको सुरक्षा र मर्मतसम्भारको चिन्ता पनि उत्तिकै हुन्छ। नाकामा सवारीसाधनको चाङ लाग्दा अन्य आयात-निर्यात प्रक्रियामा समेत बाधा पुग्ने र समग्र व्यापारिक गतिविधि प्रभावित हुने जोखिम रहन्छ।

यो समस्या समाधानका लागि भन्सार प्रक्रियालाई थप चुस्त बनाउनुपर्ने, आयातकर्ताहरूलाई आवश्यक जानकारी र सहजीकरण प्रदान गर्नुपर्ने तथा भण्डारणका लागि पर्याप्त पूर्वाधारको विकास गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ। अन्यथा, विद्युतीय सवारीसाधनको बढ्दो आयातले सिर्जना गरेको सकारात्मक प्रभावलाई नाकामा देखिएको यो समस्याले छायामा पार्न सक्नेछ।