काठमाण्डौ ः पश्चिम नेपालको हरियालीमाझ पलाएको एउटा नाम हो – अर्जुन लोहगुन(कौशल) । हिमालको छायाँ, गाउँको माटो र मौलिकपनको गन्ध बोकेको यो नाम आज नेपाली लोकपप संगीतको उज्यालो अनुहार बनिसकेको छ । कहिले “भिरको बाटोमा मोटर जाने भयो रे“ भनेर पहाडका पग्लँदै गरेका सपना पोख्ने, कहिले “हिमचुलीमा घाम लाग्यो घमाइलो“ भन्दै आफ्नै गाउँको मायालु स्पर्श जगाउने आवाज अर्जुनको हो – जसले गीतमा मात्र होइन, जीवनमा पनि सिङ्गो सङ्घर्षको स्वर कोरेका छन्।
शब्दभन्दा ठूलो कथा – अर्जुनको प्रारम्भ
२०३६ साल चैत १ गते, पाल्पाको अर्गेली गाउँमा जन्मिएका अर्जुन, आर्थिक अभावले तर समृद्ध सपनाले भरिएका परिवेशका सन्तान हुन् । श्यामकली र अष्टमान विकका सुपुत्र अर्जुनको बाल्यकाल गुल्मीको लिम्घामा बित्यो । मावलीघरको छायाँमा, सङ्घर्ष र सीमितताको बीचमा, तर सङ्गीतको पहिलो स्पन्दन त्यहीं महसुस भयो । सानैदेखि गीत, ताल र भावभङ्गीमा रुचि राख्ने अर्जुनलाई गाउँका साँस्कृतिक कार्यक्रममा ‘प्रतिभा’ का रूपमा चिनिन थालिएको थियो । स्कुले झोला बोकेको बालकको हातमा गीतको लय थियो, अनि हृदयमा गीतको घर ।
संघर्षको डेग – दिल्लीको चिया पसलदेखि बुटवलको वर्कशपसम्म
जीवनको बाटो सधैँ सरल कहाँ हुन्छ र! दिल्लीको चिया पसलमा थकानसँग सम्झौता गर्दै पढ्ने अर्जुनको सपना सधैँ कलाकार बन्ने थियो। मोटर ग्यारेजको धुलोमा लुकेको लयलाई उनी कहिल्यै बिर्सेनन्। जब ठूला बुबाले भने – “गाउँ जा, केही गर,” त्यही सुझावले उनको भाग्यको दिशा परिवर्तन ग¥यो। बुटवल फर्किएपछि वर्कशपको जागिरसँगै उनी वागेश्वरी संगीतालय पुगे – सुरेश सेञ्चुरीसँग दुई वर्ष शास्त्रीय संगीत सिक्दै। त्यही चरणले अर्जुनलाई स्वर र साधनाको एउटै मञ्चमा उभ्यायो ।
‘आउने दसैंमा’ देखि ‘डम्फु मादल’सम्म – एल्बमहरूको श्रृंखला
२०५५÷५६ मा पहिलो एल्बम ‘आउने दसैंमा’ बाट सुरु भएको उनको व्यावसायिक संगीत यात्रा, ‘चौतारी’ शृंखलाबाट बलियो भयो। ‘मनकी रानी’, ‘मायाको चिनो’, ‘म त कालीपारि’, ‘लाहुरे’, ‘गोर्खाली पल्टन’ हुँदै ‘भिरको बाटो’, ‘कहाँ छ्यौ कहाँ’, ‘घुमिघुमि नाचिदेऊ सोल्टिनी’, ‘मस्तमगन’, ‘आँखा लोभी मन पापी’ जस्ता एल्बमहरूले उनको साङ्गीतिक पहिचानलाई गहिरो बनाउँदै लगे । उनको गीतमा पाइने शब्दको सरलता, लयको मौलिकता, र स्वरको आत्मीयता नै अर्जुनको ‘ब्याज नलाग्ने ऋण’ बनेको छ – जसले श्रोताको मन जित्ने मात्र होइन, नेपाली लोकपप संगीतको दर्पण बन्ने आधार बनाएको छ ।
गिनिजसम्मको यात्रा – एकल स्वरमा विश्व कीर्तिमान
अर्जुनको योगदान केवल गीतसंगीतमा मात्र सिमित छैन, उनी नेपाली संगीत क्षेत्रको अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान पनि बनेका छन्। २०१८ फेब्रुअरीमा ‘गिनिज वल्र्ड रेकर्ड’बाट एकल स्वरमा सबैभन्दा धेरै गीत रेकर्ड गर्ने कलाकारको रूपमा प्रशंसा प्रमाणपत्र पाउने उनी पहिलो नेपाली हुन् । रेडियो नेपालको स्वरपरीक्षणदेखि कार्यक्रम प्रस्तोता, निर्णायक, संघसंस्थाको सक्रिय सदस्यता, अवार्डहरू – अर्जुनको नाम यस क्षेत्रमा बहुआयामिक रूपमा गुञ्जन्छ ।
सांगीतिक कर्मसँग सामाजिक उत्तरदायित्व
सिर्जनामा गहिरिए पनि समाजप्रतिको उत्तरदायित्वबाट अर्जुन कहिल्यै टाढा रहेनन्। मिर्गौला पीडित निर्मला रञ्जनका लागि आयोजना गरिएका सहयोग कार्यक्रमहरू, विभिन्न महोत्सवहरूमा कलाकारका रूपमा होइन, सामाजिक अभियन्ताका रूपमा सहभागी भएका छन्। हाल उनी काठमाडौंको अनामनगरमा ‘एस अडियो रेकर्डिङ स्टुडियो’ तथा ‘रेम्बो म्युजिक’ सञ्चालन गर्दैछन् – जहाँ उनले नयाँ पुस्ताका संगीतकर्मीलाई प्लेटफर्म, शिक्षा र सम्भावनाको सिँढी बनाइदिइरहेका छन्। अर्जुन लोहागुन केवल एक गायक होइनन्, उनी भाका र भावनाका शिल्पकार हुन्। उनका गीतहरूमा कुनै समय, कुनै भूगोल सीमित छैन – गाउँदेखि सहर, हिमालदेखि मधेससम्म, जसले सुन्छ त्यो मनको भाव खोज्छ, हृदयको धड्कन भेट्छ । त्यसैले, अर्जुनको नाम जब बोलिन्छ, त्यो केवल लोकपप संगीतको एक ‘आवाज’ होइन, त्यो आवाज भित्र समाहित हुन्छ देश, माटो, संस्कृति र सपनाको गाथा।