काठमाडौँ : तीनकुनेमा २ जनाको ज्यान जानेगरी भएको हिंसात्मक घटनाको दुई महिना पुगेकै दिन काठमाडौँ फेरि एकपटक तनावको भुमरीमा फस्ने सम्भावना बढेको छ। गणतन्त्र दिवसका अवसरमा सत्ताधारी नेकपा (एमाले) ले उत्सव मनाउने घोषणा गरेको छ भने सोही दिन पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहको नेतृत्वमा एकजुट भएका राजावादी शक्तिहरूले रत्नपार्कमा विरोध प्रदर्शन गर्ने भएका छन्। दुई विपरीत धारका शक्तिहरू एउटै स्थानमा आमनेसामने हुने भएपछि राजधानीको सुरक्षा व्यवस्थापनमा गम्भीर चुनौती खडा भएको छ।
चैत १५ गते तीनकुनेमा भएको राजावादी प्रदर्शन हिंसात्मक बन्दा २ जनाले ज्यान गुमाएका थिए भने कमान्डर दुर्गा प्रसाईंसहित ६५ जनाले मुद्दा खेप्नुपरेको छ। ५० भन्दा बढीलाई पक्राउ गरी लामो समय हिरासतमा राखिएको थियो। अहिले पनि कर्तव्य ज्यान र राज्यविरुद्धको कसुरमा मुद्दा चलाइएका ८ जनासहित केही प्रदर्शनकारी थुनामै छन्। भाटभटेनीमा लुटपाट गर्ने ११ जनालाई अभद्र व्यवहारको मुद्दा चलाइएको छ भने ७७ लाखभन्दा बढीको क्षतिपूर्ति माग गरिएको छ।
यस घटनाका मुख्य कमान्डर मानिएका दुर्गा प्रसाईं र अन्य थुनामा रहेकाहरू छुट्ने सम्भावना नरहेको अवस्थामा राजावादीहरूले फेरि त्यस्तै अर्को कार्यक्रमको घोषणा गरेका छन्। राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका वरिष्ठ उपाध्यक्ष रवीन्द्र मिश्र र महामन्त्री धवलशमशेर राणा, जो तीनकुने घटनामा प्रत्यक्ष संलग्न भएको आरोप खेपिरहेका छन्, उनीहरूले त्यस कार्यक्रमको सम्पूर्ण जिम्मेवारी दुर्गा प्रसाईंलाई थोपरेका छन्। यसले राजावादी समूहभित्रको आन्तरिक कलह र आगामी प्रदर्शनको सम्भावित नेतृत्वको अस्पष्टतालाई दर्शाउँछ।
एमालेले कार्यक्रमका लागि दरबारमार्ग वा भृकुटी मण्डप, रत्नपार्क आसपासकै क्षेत्र माग गर्दै जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौँमा निवेदन दिएको छ। तर, राजावादीहरूले भने अहिलेसम्म प्रशासनमा कुनै निवेदन दिएका छैनन्। राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनले त प्रशासनले अनुमति नदिए पनि कार्यक्रम रत्नपार्कमै हुने दाबी गरेका छन्। यसले प्रशासनलाई थप दबाबमा पारेको छ।
काठमाडौँका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी अशोककुमार भण्डारीका अनुसार, बुधबार सुरक्षा समितिको बैठक बसेर कार्यक्रम स्थलको बारेमा निर्णय गरिनेछ। तर, यसपटक तीनकुने क्षेत्रमा राजावादीहरूलाई कार्यक्रम गर्न नदिने प्रशासनको स्पष्ट अडान छ। लिङ्देनले आमसभा नभई शान्तिपूर्ण प्रदर्शनका लागि निवेदन आवश्यक नभएको दाबी गरे पनि, प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आफ्ना कार्यकर्तालाई जेठ १५ गते काठमाडौँ एमालेको नियन्त्रणमा हुनुपर्ने निर्देशन दिएको सन्दर्भमा यो प्रदर्शन शान्तिपूर्ण रहला भन्नेमा गम्भीर शङ्का उत्पन्न भएको छ।
सुरक्षा निकायको अग्निपरीक्षा: चैत १५ को गल्ती दोहोरिएला?
चैत १५ गते सुरक्षा निकायले दुर्गा प्रसाईंको प्रदर्शनलाई सामान्य आकलन गर्दा ठूलो क्षति भएको थियो। स्थिति नियन्त्रणबाहिर पुगेपछि कर्फ्यु आदेश जारी गर्नुपरेको थियो भने नेपाली सेनालाई समेत फिल्डमा उतार्नुपरेको थियो। नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी राजावादीको तोडफोड र आगजनी रोक्न असफल भएका थिए। यसपटक प्रहरी प्रवक्ता रमेश थापाले त्यस्तो अवस्था आउन नदिने दाबी गरे पनि, चैत १५ को कटु अनुभवले सुरक्षा निकायको क्षमतामाथि प्रश्नचिह्न खडा गरेको छ।
सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी भण्डारीले पनि बुधबार सबै सुरक्षा निकायसहितको बैठक बसेर सुरक्षा योजना कार्यान्वयन गर्ने बताएका छन्। जिल्ला सुरक्षा समितिमा नेपाली सेनासहित सबै सुरक्षा निकायका प्रमुखहरू आबद्ध हुनेछन्। तर, यसपटक दुवै पक्षको जिद्दी र सम्भावित हिंसात्मक झडपको जोखिमका कारण सुरक्षा निकायको कार्यभार निकै चुनौतीपूर्ण देखिएको छ। जेठ १५ गते काठमाडौँ शान्तिपूर्ण रहला वा रत्नपार्क रगतले रङ्गिएला? समयले नै बताउनेछ। तर, यस पटकको टकरावले नेपालको राजनीतिक भविष्यमा कस्तो प्रभाव पार्ला भन्नेमा सबैको चासो बढेको छ।
२०८२ जेष्ठ १४, बुधबार
