काठमाडौं  : नेपाल राष्ट्र बैंकले हालै सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार न्यून ब्याजदरका कारण बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूबाट हुने कर्जा प्रवाहमा उल्लेख्य सुधार आएको छ । चालू आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को पहिलो ९ महिनाको अवधिमा विभिन्न क्षेत्रमा कर्जा प्रवाह विस्तार भएकाले यसको सकारात्मक असर समग्र अर्थतन्त्रमा देखिने केन्द्रीय बैंकले जनाएको छ ।

केन्द्रीय बैंकका अनुसार चालू आवको ९ महिनामा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूबाट कुल रु.३६७ अर्ब ६० करोड थप कर्जा प्रवाह भएको छ । यस विस्तारको विश्लेषण गर्दा प्रमुख क्षेत्रहरूमा उत्साहजनक वृद्धि देखिएको छ, जसले आर्थिक गतिविधिहरूमा तीव्रता आएको संकेत गर्दछ।

निर्माण क्षेत्र: यस क्षेत्रमा ११.४ प्रतिशत (रु.२३ अर्ब ६८ करोड) कर्जा विस्तार भएको छ । यो वृद्धिले पूर्वाधार विकास र भवन निर्माणका परियोजनाहरूमा लगानी बढेको देखाउँछ ।
औद्योगिक उत्पादन क्षेत्र: औद्योगिक उत्पादनमा ९.६ प्रतिशत (रु.७८ अर्ब ९२ करोड) को वृद्धिले उत्पादनमूलक क्षमता विस्तार र नयाँ उद्योग स्थापनामा कर्जाको पहुँच सहज भएको प्रमाणित गर्दछ । यसले रोजगारी सिर्जना र आत्मनिर्भर अर्थतन्त्र निर्माणमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
उपभोग्य क्षेत्र: यस क्षेत्रमा ८.३ प्रतिशत (रु.८४ अर्ब ३३ करोड) कर्जा विस्तार भएको छ । यसले उपभोक्ताहरूको क्रयशक्तिमा वृद्धि र बजारमा वस्तु तथा सेवाको माग बढेको संकेत गर्दछ, जुन आर्थिक चक्रका लागि सकारात्मक पक्ष हो ।
थोक तथा खुद्रा व्यापार क्षेत्र: यो क्षेत्रमा ५.२ प्रतिशत (रु.५१ अर्ब ५० करोड) कर्जा विस्तार भएको छ । व्यापारिक गतिविधिमा आएको यो सुधारले वस्तुहरूको आयात निर्यात र आन्तरिक वितरण प्रणालीमा गतिशीलता आएको बुझ्न सकिन्छ ।
अन्य महत्वपूर्ण कर्जा प्रवाह
यी प्रमुख क्षेत्रहरू बाहेक अन्य केही कर्जाका प्रकारमा पनि उल्लेख्य वृद्धि देखिएको छ।

आयात (ट्रष्ट रिसिट) कर्जा: यो कर्जा ६०.६ प्रतिशतले बढेको छ, जसले बाह्य व्यापारिक गतिविधिमा वृद्धि भएको देखाउँछ ।
माग तथा अन्य चालु पुँजी कर्जा: यो कर्जा १७ प्रतिशतले विस्तार भएको छ । यसले व्यवसायहरूको दैनिक सञ्चालन र उत्पादन क्षमता विस्तारका लागि आवश्यक पुँजीको उपलब्धता सहज भएको पुष्टि गर्दछ ।
सेयर धितोमा प्रवाह हुने मार्जिन कर्जा: यसमा ३७.८ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । यसले पुँजीबजारमा पनि लगानीकर्ताको आकर्षण बढेको र तरलताको अवस्था सकारात्मक रहेको संकेत गर्दछ ।
राष्ट्र बैंकले कर्जा प्रवाहमा भएको क्रमिक वृद्धिलाई आर्थिक गतिविधि विस्तारमा समेत सहयोग पुगेको रूपमा व्याख्या गरेको छ । न्यून ब्याजदरका कारण कर्जा प्रवाहमा सुधार हुँदै जाँदा आर्थिक गतिविधिमा सुधार आई बैंक तथा वित्तीय संस्थाको निष्क्रिय कर्जा (Non-Performing Loan) व्यवस्थापन सहज हुँदै जाने अनुमान केन्द्रीय बैंकको छ ।

हाल मुद्रास्फीति लक्षित सीमाभन्दा कम रहेको अवस्थामा समग्र मागमा सुधार आएको र अर्थतन्त्रको क्षमता उपयोगमा वृद्धि हुन थालेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । आर्थिक गतिविधिमा आएको यो सुधारलाई दिगो बनाउन सहयोग पुग्ने गरी आन्तरिक मागको व्यवस्थापन हुन सकेमा मात्र आर्थिक तथा वित्तीय सन्तुलन कायम राख्न र ब्याजदरमा आउने अस्वाभाविक उतारचढाव नियन्त्रण गर्न सम्भव हुने राष्ट्र बैंकको भनाइ छ । यसका लागि सन्तुलित स्तरमा मौद्रिक तरलता कायम राखी समग्र आन्तरिक माग व्यवस्थापन गर्नेतर्फ मौद्रिक नीतिको जोड रहने केन्द्रीय बैंकले स्पष्ट पारेको छ ।